porozumienie, elektryfikacja, gospodarka, polska

Pięć organizacji podpisało Porozumienie na rzecz Elektryfikacji Polski. Pierwsza lista barier w ciągu 60 dni

17 listopada podczas Kongresu TRENDY 2026 w Krakowie pięć organizacji podpisało Porozumienie na rzecz Elektryfikacji Polski. Chcemy wspólnie wskazać, które przepisy, procedury i warunki ekonomiczne najbardziej utrudniają elektryfikację ogrzewania, transportu i przemysłu. Jako Fundacja Instytut Trendów będziemy koordynować prace sygnatariuszy i prowadzić sekretariat inicjatywy. Pierwsze zadanie to przygotowanie listy najważniejszych barier w ciągu 60 dni od podpisania Porozumienia.

Do współpracy zaprosiliśmy organizacje, które patrzą na elektryfikację z różnych perspektyw. Wspólnie z Polską Organizacją Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC), Stowarzyszeniem Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii (SBFiME), Transport & Environment oraz Project Tempo chcemy ustalić, jakie zmiany ułatwią firmom i gospodarstwom domowym korzystanie z energii elektrycznej na konkurencyjnych warunkach.

Własna energia może poprawić konkurencyjność firm

Z perspektywy Fundacji Instytut Trendów jednym z pierwszych tematów do dyskusji są zasady przyłączania instalacji wytwórczych projektowanych na potrzeby zakładów przemysłowych. Przedsiębiorstwo może potrzebować źródła o mocy kilku megawatów i zużywać niemal całą produkowaną energię na miejscu. To rodzi pytanie, czy procedura przyłączenia może lepiej uwzględniać moc, jaką zakład zamierza oddawać do sieci.

„Dostęp do taniej, własnej energii elektrycznej to jeden z fundamentów konkurencyjności polskiej gospodarki. Musimy usuwać bariery, które utrudniają przedsiębiorcom budowę i przyłączanie instalacji wytwórczych, w których niemal cała produkowana energia jest wykorzystywana na własne potrzeby. Takie instalacje, nawet o mocy kilku megawatów, powinny korzystać z uproszczonych procedur przyłączeniowych wzorowanych na zasadach obowiązujących dla mikroinstalacji. Oczywiście z ograniczeniem mocy oddawanej do sieci do 50 kW” – mówi Grzegorz Burek z Fundacji Instytut Trendów.

Propozycja uproszczenia przyłączeń pokazuje, jak przepisy mogą wpływać na decyzję o inwestycji we własne źródło. W pracach nad tym obszarem skorzystamy z doświadczenia SBFiME, które wniesie perspektywę branży fotowoltaicznej i magazynowania energii. Piotr Kisiel, prezes zarządu SBFiME, zwraca uwagę, że dostęp do energii w konkurencyjnej cenie ma znaczenie także dla bezpieczeństwa energetycznego państwa.

„Zapewnienie gospodarstwom domowym i przemysłowi taniej energii powinno być fundamentem nowoczesnego państwa – nie tylko dla konkurencyjności gospodarki, ale i bezpieczeństwa energetycznego”.

Dom i transport. Co zdecyduje o opłacalności zmian?

W gospodarstwach domowych decyzja o elektryfikacji często zaczyna się od pytania o koszt ogrzewania. Gdy pompa ciepła współpracuje z fotowoltaiką, magazynem energii i automatyką, znaczenia nabiera to, ile własnej energii można zużyć na miejscu oraz kiedy opłaca się pobierać prąd z sieci. Dlatego w pracach Porozumienia chcemy przyjrzeć się również taryfom i zasadom rozliczeń. Na ten obszar zwraca uwagę Paweł Lachman z PORT PC.

„Przyszłość energetyki to prosumenci, którzy nie tylko produkują własny prąd, ale również pozyskują odnawialne ciepło dzięki pompom ciepła. Ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody odpowiadają za ponad 80% końcowego zużycia energii w polskich domach. W ramach Porozumienia chcemy wskazać bariery regulacyjne i taryfowe, które utrudniają wykorzystanie potencjału prosumenckiego”.

W transporcie dostęp do energii musi iść w parze z rozwojem infrastruktury ładowania. Hanna Uhl z Transport & Environment wskazuje, że od tempa tych zmian zależy, w jakim stopniu elektryfikacja może ograniczyć wrażliwość gospodarki na wahania cen importowanych paliw.

„Zależność od importowanej ropy ma bardzo konkretną cenę. W 2025 roku wartość jej importu netto wyniosła około 51 miliardów złotych. Obniżki na stacjach mogą przynieść kierowcom chwilową ulgę, ale nie chronią nas przed kolejnymi wahaniami na rynku paliw. Elektryfikacja transportu może stopniowo zmniejszać tę wrażliwość. Dlatego potrzebujemy zarówno czystej energii, jak i infrastruktury ładowania”.

Za decyzją o wymianie źródła ogrzewania czy zakupie samochodu stoi także pytanie o to, czy przyszłe wydatki da się przewidzieć. Dlatego do prac włączamy perspektywę badań społecznych. Bartłomiej Orzeł z Project Tempo przywołuje wyniki badań Europulse, w których to ceny energii elektrycznej budziły największe obawy obywateli.

„Elektryfikacja ma przed sobą również istotne bariery społeczne, które trzeba zrozumieć, żeby ten proces przyspieszył”.

W ciągu 60 dni wskażemy bariery wymagające pilnych zmian

porozumienie, elektryfikacja, gospodarka, polska

Sygnatariusze porozumienia na rzecz elektryfikacji polski. Od lewej: Paweł Lachman (PORT PRT) HAnna Uhl (T&E), Piotr Kisiel (SBFiME), Bartłomiej Orzeł (Project Tempo), Grzegorz Burek (Fundacja Instytut Trendów). Źródło; Kongres TRENDY 2026, GLOBENERGIA

Lista barier regulacyjnych i ekonomicznych pozwoli sygnatariuszom ustalić, które sprawy wymagają pilnej interwencji, i przygotować wspólne propozycje zmian. Chcemy wykorzystać ją w rozmowach z administracją publiczną, regulatorami, operatorami sieci, samorządami i środowiskiem naukowym. Planujemy również wspólne działania informacyjne i edukacyjne oparte na danych.

Jako Fundacja Instytut Trendów będziemy koordynować te prace i wnosić do nich perspektywę całej gospodarki. Porozumienie pozostaje otwarte na współpracę z kolejnymi podmiotami, które chcą wnieść do dyskusji doświadczenia z realizacji inwestycji, wyniki badań lub propozycje zmian.